Sevilla, Triana'da flamenko

Triana nerede

Triana, Guadalquivir'in iki kolunun arasında, nehrin batı yakasında uzanan bir dilim üzerinde yer alır ve aynı zamanda Sevilla'nın idari bir bölgesidir. Wikipedia, tarihsel olarak ana şehirden kopuk kaldığı için buraya arrabal, yani banliyö dendiğini belirtir. Bugün Puente de Triana ya da Isabel II olarak bilinen köprü, burayı merkeze bağlar; Wikipedia, köprüyü batı ucundaki küçük şapelle birlikte mahallenin en tanınmış simgesi olarak nitelendirir. Güneydeki Los Remedios ile kuzeydeki La Cartuja da genellikle burayla birlikte anılır. Sakinlerine trianeros denir ve onlar buraya güçlü bir aidiyet duyar. Wikipedia, Triana'nın kendine özgü festivallerinin yanı sıra çömlekçiliği ve flamenkosu olduğunu da ekler.

İsminin anlamı ne

İsmin nereden geldiğini kimse kesin olarak bilmiyor ve Wikipedia üç farklı açıklama sunuyor; hiçbiri kesinleşmiş bir tarih değil. Bir efsaneye göre, yakındaki Italica'da doğan Roma imparatoru Trajan burada bir koloni kurmuş ve Triana adı Trajana'dan türemiş. Başka bir teori, Latincede üç anlamına gelen tri ile Keltiber dilinde nehir anlamına gelen bir kelimeyi birleştiriyor; çünkü Guadalquivir bir zamanlar bu civarda üç kola ayrılırmış. Üçüncü bir görüş ise adı, nehrin ötesindekiler anlamına gelen Latince trans amnem ifadesine dayandırıyor. Her açıklama aynı gerçeğe işaret ediyor: Triana, suyun karşı yakasıdır ve halkı bunu uzun zamandır bir kimlik olarak benimsemiştir. Bir ziyaretçi için faydalı olan nokta coğrafyadır, çünkü mahalleye ayrı bir yer hissi veren şey nehirdir.

Mahallenin kısa bir tarihi

Wikipedia ilk yerleşimleri Roma dönemine tarihlendiriyor ve mahallenin 10. yüzyılda inşa edilen bir kale etrafında büyüdüğünü belirtiyor. 1171'de inşa edilen bir duba köprüsü mahalleyi Sevilla'ya bağlıyordu. Kastilya Kralı III. Ferdinand, 1248'de Sevilla'yı ele geçirmeden önce hisarı ve köprüyü yıktı. Kale alanı daha sonra Castillo de San Jorge oldu ve 1481'den 1785'e kadar İspanyol Engizisyonu'nun merkezi olarak hizmet verdi. 1950'den sonra nehir yatakları yeniden inşa edilene kadar seller sık yaşanıyordu ve sakinler kale ile Santa Ana Kilisesi'ne sığınıyordu. Bugün geçtiğiniz köprü olan Puente de Isabel II, 19. yüzyıldan kalma olup barrio'nun simgesi haline gelmiştir.

Denizciler, çömlekçiler ve şarkıcılar

Wikipedia'ya göre Triana, geleneksel olarak denizciler ve çömlekçiler, inşaat işçileri ve zanaatkârların yaşadığı bir mahalleydi; burada ayrıca çok sayıda boğa güreşçisi ile flamenko şarkıcısı ve dansçısı da ikamet ediyordu. Sevilla'nın başka bir bölgesinde doğan boğa güreşçisi Juan Belmonte, üç yaşındayken Triana'ya taşındı. Andalucia.com'a göre çömlekçilik sektörü Roma dönemine kadar uzanıyor ve mahallenin kuzeyindeki La Cartuja'dan çıkarılan kili kullanıyordu; Triana ayrıca 1950'lere kadar eski bir gitano mahallesiydi. Centro Cerámica Triana, Temmuz 2014'te eski Santa Ana çömlek fabrikasında açılarak bu zanaatı fırınlar, hammaddeler ve Mağribi döneminden 1950'lere uzanan seramiklerle birlikte sergilemeye başladı.

Sonraki: Triana çinileri ve çömlekçiliği

Corrales ve Romani aileleri

Wikipedia'ya göre, bir zamanlar Triana'da büyük bir Romani topluluğu yaşardı; çoğunlukla corrales'te: bir avlu ve çeşmesinin etrafında sıralanan ortak evlerde. 20. yüzyılın sonlarındaki yapılaşma baskısı bunların çoğunu boşalttı. Hayatta kalanlar miras koruması altında; aralarında Alfarería ve Castilla sokaklarındaki evler ve Pagés del Corro'daki 1909'dan kalma Corral Herrera da var. Bu sokak bir zamanlar Cava de los Gitanos'tu; 1970'lerdeki yeniden yapılanma onları başka yere taşımadan önce Romani ailelerinin toplandığı yerdi. UNESCO, Gitano topluluğunun flamenkonun gelişiminde esaslı bir rol oynadığını söylüyor.

Triana'ya bağlı formlar

Wikipedia, birkaç flamenko formunu Triana'ya bağlar. Bir anlatıya göre, Ronda'dan gelen şarkılar corridos geleneğiyle Triana'ya ulaşmış ve burada soleá'ya dönüşmüş; jaleos ise Triana'da corridos ve soleares'in şenlikli söylenişinden doğmuş. Tangos maddesi Triana üslubunu Pastora Pavón, La Niña de los Peines ve El Titi ile ilişkilendirir; siguiriya maddesi ise Frasco el Colorao'nun Triana üslubunu çok süslü olarak niteler. Siguiriya'nın kökeninin tamamen Romani olduğunu ekler. Bunlar gelenek anlatılarıdır; belirli bir gecede ne duyacağınızın haritası değil.

Sonraki: Triana'dan flamenko formları

UNESCO listesinde flamenko

Flamenko, 2010'da UNESCO'nun dünya somut olmayan kültürel miras listesine girdi. Kayıt, şarkı (cante), hareket (baile) ve gitardan (toque) inşa edilmiş tek bir sanatı tanımlar; merkezi Endülüs'tür ve Murcia ile Extremadura'da da kökleri vardır. UNESCO, bu sanatın hanedanlar, aileler, sosyal gruplar ve flamenko kulüpleri aracılığıyla aktarıldığını ve kilise törenlerinde, dini festivallerde ve özel partilerde ortaya çıktığını söylüyor. Birçok topluluk onu kimliklerinin bir nişanesi olarak görür; en başta da Gitano topluluğu. Sıkışık sokaklardan ve büyük ailelerden oluşan bir semt, bir sanatın nasıl yol aldığına dair bu tabloya çok uygun.

Sahnenin yanı başında bir okul

Teatro Flamenco Triana, flamenko okulu dans, şarkı ve gitar alanlarında yıllık ve yaz kursları sunan Cristina Heeren Vakfı'nın bir projesidir. Vakfın sitesi, öğrencilerinin tiyatrodaki gösterilerde indirim aldığını belirtir; vakıf tiyatroyu kendi bünyesindeki tiyatro olarak adlandırır. Tiyatro ise gelirlerinin burslara ve eğitime gittiğini söyler. Vakıf, programını compás ve tablao'nun geleneksel kodları gibi konularla pratik ve teknik bir eğitim olarak sunar. Tiyatro ayrıca vakfı, 40'tan fazla ülkeden öğrencisiyle flamenko çalışmaları için bir referans merkezi olarak tanımlar; bu da tiyatronun kendi iddiasıdır.

Calle Pureza ve yakın sokaklar

Tiyatro, Altozano'dan güneye, Triana'nın eski kalbine uzanan uzun cadde Calle Pureza'da 76 numarada yer alıyor. Cadde boyunca iki simge yapı sıralanıyor: Yerlilerin Triana'nın katedrali olarak gördüğü Santa Ana Kilisesi ve La Esperanza de Triana kardeşliğinin merkezinin bulunduğu Capilla de los Marineros. Wikipedia'ya göre Santa Ana, 1248 fetihinden sonra Sevilla'nın ilk Katolik kilisesiydi. Calle Betis sahil boyunca uzanır ve şehrin restoranları ile barlarının çoğuna ev sahipliği yapar; karşıda Sevilla'nın merkezine uzanan bir manzara sunar. Calle Pureza'nın kuzeyinde, Altozano meydanı köprüden Triana'ya açılan geleneksel kapıdır; meydanda boğa güreşçisi Juan Belmonte ve flamenko sanatlarına adanmış anıtlar bulunur.

Yıla damgasını vuran festivaller

Kutsal Hafta Triana'da farklı görünür, diyor Wikipedia; kendine özgü bir karakteri ve iki ünlü kardeşlik derneği vardır: La Esperanza de Triana ve adını ölmekte olan İsa heykelinden alan El Cachorro. Diğer büyük tarih ise 21-26 Temmuz arasında Calle Betis'te şeri, sevillanas, ızgara sardalya ve nehir üzerinde yağlı direk yarışması cucaña ile düzenlenen bir sokak festivali olan Velá de Santa Ana'dır. Wikipedia, Velá'nın izini 13. yüzyıla kadar sürer ve onu şehirde Nisan Fuarı'ndan sonra ikinci sıraya koyar. Ziyaretiniz bu haftalardan birine denk gelirse, semtin her zamankinden daha kalabalık ve daha gürültülü olmasını bekleyin.

Kimler için uygun değil

Bu sayfa yol tarifi vermekten çok bağlam sunar. Sokaklar, açılış saatleri ve güzergâhlar için bir harita ve aşağıda listelenen kaynakları kullanın; zira tarifeler ve sergiler değişebilir. Triana'nın eski corrales'lerinin çoğu ya yok olmuş ya da özel mülk hâline gelmiş durumda, dolayısıyla açık avlular beklemeyin. Wikipedia, klişeler konusunda bir uyarı ekliyor: corrales'lerin çoğu ortadan kalktığına göre, Triana'nın çingeneler için bir sığınak olduğu yönündeki eski imaj artık gerçeği yansıtmıyor. Yalnızca tiyatroda nasıl yer ayırtacağınızı öğrenmek istiyorsanız, bilet rehberi tarihe girmeden bu soruyu yanıtlıyor.

Sonraki: Teatro Flamenco Triana gösterisi